Urbanizasyon, son iki yüzyılın en belirleyici toplumsal dönüşümlerinden biri olarak kabul ediliyor. Sanayileşme ile birlikte hızlanan bu süreç, eğitim olanakları, iş fırsatları, sağlık hizmetleri ve sosyal imkânlar nedeniyle milyonlarca insanı kırsaldan kentlere çekti. Türkiye’de olduğu gibi dünyada da bu göç dalgası, büyük şehirleri ekonomik merkezler hâline getirdi. Aynı zamanda ciddi bir yönetim krizinin eşiğine de taşıdı. Bugün geldiğimiz noktada ise köye dönüş, artık nostaljik bir hayal değil; küresel ölçekte tartışılan…
Üretkenlik
-
Zamlar, Enflasyon ve Bitmeyen Memnuniyetsizlik Döngüsü
Yeni yıl dönemleri neredeyse her ülkede ekonomik beklentilerin yeniden ayarlandığı bir eşik. Türkiye’de ise bu eşik, uzun süredir zam tartışmaları üzerinden okunuyor. asgari ücret zammı, memur maaşı artışı, sendikal sözleşmeler ve beyaz yaka zam oranları, aynı enflasyona maruz kalan farklı kesimlerin bambaşka beklentilerle karşı karşıya gelmesine neden oluyor. Ortaya çıkan tablo çoğu zaman tanıdık: Zamlar düşükse memnuniyetsizlik artıyor, yüksekse maliyetler üzerinden enflasyon yeniden körükleniyor. Bu noktada şunu düşünüyorum: Sorun sadece…
-
Demografi ve Güç Dengeleri
Bugünün Nüfusu, 2050’nin Dünyasını Nasıl Şekillendiriyor? Demografi, çoğu zaman yavaş ilerleyen ama etkisi son derece derin olan bir güç. Bugünün siyasal, ekonomik ve askeri dengelerini anlamaya çalışırken çoğu analiz savunma harcamalarına, teknolojik kapasiteye ya da enerji kaynaklarına odaklanıyor. Oysa bana göre asıl belirleyici olan, daha sessiz ama çok daha kalıcı bir unsur var: nüfus yapısı. Mevcut eğilimler devam eder ve ciddi bir yön değişikliği olmazsa, 2050’ye geldiğimizde dünyanın güç haritası…
-
Veri Merkezleri ve Enerji Tüketimi
Enerji Tüketiminde Dijital Altyapının Yükselen Payı Dijitalleşme ve yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte, veri merkezleri’ nin talep ettiği enerji küresel ölçekte dikkat çekici bir artış gösteriyor. 2023–2024 dönemi verilerine göre, dünya genelindeki veri merkezleri toplam elektrik tüketiminin yaklaşık %1 – %2’sini oluşturuyor. Bu enerji tüketimi, bulut hizmetleri, büyük dil modelleri ve sürekli veri akışı nedeniyle önümüzdeki 5–10 yıl içinde büyük bir artış gösterecektir. Bunun arkasında, dev sunucu çiftlikleri, yüksek performanslı…
-
Yön Eylem: Bir Stratejik Planlama Disiplini
Yön Eylem (Operations Research – OR), karmaşık karar problemlerini analiz ederek en uygun çözümleri bulmak için matematiksel modellerin, istatistiksel analizlerin ve algoritmaların kullanıldığı bir disiplin olarak tanımlanabilir. Yön Eylem deyince öne çıkan kavramlar arasında optimizasyon, simülasyon, karar analizi ve risk yönetimi yer alır. Bu disiplin, özellikle işletmeler, askeri operasyonlar ve kamu yönetimi gibi alanlarda verimliliği artırmak ve kaynakları en iyi şekilde kullanmak amacıyla kompleks problemlere karşı geliştirilmiştir. Yön Eylem’…
-
Erteleme Hastalığı
Bu yazımda son günlerde sıklıkla karşımıza çıkan ‘’Erteleme Hastalığı’’ konusunu ele alacağım. Önce peşin peşin şunu açıkça söyleyeyim. Tıp literatüründe böyle bir hastalık yok. Ama hayır, tembellik halinin havalı ‘’Procrastination’’ söylemiyle bir şekle büründürülme çabası da değil. Zamanın ruhuna özgü olarak görülme sıklığı artan bir durum. Neden bu konu? Bildiğiniz gibi zamanınızı verimli kullanmak, hayattan zevk almak ve geleceğe dair planlamalar yapmak için zaman yönetimi becerisi ön plana çıkıyor. Hele…
-
”Eleştirel Düşünme ve Analiz” ile “Yaratıcılık, Orijinallik ve Girişimcilik”
“Top Ten Skills of 2025” yazı dizimize devam ediyoruz ve bu sefer ele alacağımız yetenekler “Eleştirel Düşünme ve Analiz” ile “Yaratıcılık, Orijinallik ve Girişimcilik“. Bu yetenekler neden bu kadar önemli? Bu becerileri nasıl geliştirebiliriz? Ve bu yetenekler nerelerde işimize yarar? Gelin birlikte biraz kafa patlatalım. Eleştirel Düşünme ve Analiz Neden Önemli? Çok Kritik olan Eleştirel düşünme, bilgiye dayalı ve mantıklı kararlar alabilme yeteneğidir. Dünya Ekonomik Forumu‘na göre, bu yetenek 2025’in…
-
Türkiye’nin ”Bağımsız Enerji” Politikası
Türkiye’nin enerji politikası, gün geçtikçe daha da önem kazanan bir konu. Ülkemizin enerji üretimi ve tüketimi dengesi, dışa bağımlılığı azaltma çabaları ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik yatırımları merak konusu. Özellikle milyonlarca insanın elektrikli araç kullanmayı gündemine aldığı, cari açıkta en önemli farkın enerji ödemelerinden gelmesi gibi nedenler mevzuyu sürekli olarak gündemde tutuyor ve tutmaya da devam edecek. Büyük resim bize ne anlatıyor? Türkiye’nin enerji üretimi, 2023 verilerine göre yılda yaklaşık…
-
Türkiye’nin Lojistik Performansı
Dünya Bankası tarafından ölçülen Lojistik Performans Endeksi’nde (LPI) Türkiye, 2018 yılında 3,15 puan ile 47. sıradayken, 2023 yılı itibarıyla 3,4 puan ile 38. sıraya yükselmişti. Bu yükseliş, Türkiye’nin lojistik altyapısını ve hizmet kalitesini sürekli olarak geliştirdiğini göstermektedir. Resmi makamlar 12. Kalkınma Planı’nda 2028 hedefi olarak Türkiye’nin LPI sıralamasında 25. sıraya yükselmesini planladığını belirtiyor. Bu hedefe ulaşmak için Türkiye, lojistik ve taşımacılık sektörüne önemli yatırımlar yapmaya devam ediyor. Öncelikle bu LPI…